در شرایطی که آموزش کشور ماههای پرچالشی را پشتسر گذاشته، تازهترین آمارها از افت بیشتر دانشآموزان در درس ریاضی، تفاوت وضعیت یادگیری میان مناطق شهری و روستایی و همچنین ثبت صدها گزارش مرتبط با دریافت مبالغ غیرمجاز حکایت دارد. مجموعه این مسائل در نشست خبری مشترک رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی و رضا روستایی، مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزشوپرورش، تشریح شد.
ریاضی، زنگ خطر یادگیری
در روزهایی که کشور در شرایط خاص جنگ رمضان بهسر میبرد و آموزش دانشآموزان مجازی بود، ارزیابی وضعیت یادگیری دانشآموزان یکی از مهمترین دغدغههای خانوادهها و سیاستگذاران آموزشی است. رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش در پاسخ به سؤال جامجم درباره وضعیت یادگیری دانشآموزان با توجه به تجربه آموزش مجازی در شرایط خاص کشور، گفت: درباره وضعیت یادگیری، ما میتوانیم نتایج ارزشیابی کیفی و توصیفی را مبنا قرار دهیم که در غیاب سنجشهای ملی، معتبرترین مرجع برای اعلام وضعیت یادگیری دانشآموزان محسوب میشود. تحقیقی بسیار دقیق، پایه به پایه و درس به درس در سراسر کشور انجام دادیم و برای همه استانها و کل کشور کارنامهای تهیه کردیم. براساس این پایش که از نتایج ارزیابی عملکرد دانشآموزان بهدست آمد، وضعیت دانشآموزان را در هر درس بررسی کردیم؛ به این معنا که مشخص شد چه تعداد از دانشآموزان در هر درس در سطح «نیازمند تلاش بیشتر»، «قابل قبول»، «خوب» و «خیلی خوب» قرار دارند.
وی اضافه کرد: در این میان، 81.29 درصد از دانشآموزان در سطح «خیلی خوب»، 11.95 درصد در سطح «خوب»، 4.28 درصد در سطح «قابل قبول» و 1.54 درصد در سطح «نیازمند به تلاش بیشتر» قرار گرفتهاند. همچنین کمتر از یک درصد دانشآموزان بهدلیل نقص مدارک در این نتایج لحاظ نشدهاند.
حکیمزاده ضمن بیان این مسأله که اگر سطح نیازمند به تلاش بیشتر را بهعنوان ضعف در پایه تحصیلی درنظر بگیریم، تصریح کرد: در درس علوم 2.20 درصد، در درس ریاضی 5.46 درصد و در درس فارسی 3.23 درصد از دانشآموزان در این گروه قرار گرفتهاند که نشان میدهد دانشآموزان در درس ریاضی بیشترین افت را داشتهاند.
وی در پاسخ به سؤال دیگر جامجم درخصوص اینکه در کدام پایهها و مناطق وضعیت یادگیری، نگرانکنندهتر است، خاطرنشان کرد: در مقایسه مناطق شهری و روستایی نیز میزان نیاز به آموزش بیشتر در مناطق شهری 2.6 درصد و در مناطق روستایی 2.92 درصد بوده که بیانگر وضعیت نامناسبتر در مناطق روستایی است. درخصوص تفکیک جنسیتی نیز 1.21 درصد از دختران و 1.85 درصد از پسران در گروه نیازمند آموزش بیشتر قرار گرفتهاند.
97 درصد دانشآموزان در مسیر یادگیری
تداوم آموزش در شرایط بحرانی یکی از مهمترین آزمونهای نظامهای آموزشی در سراسر جهان بهویژه در ایران بهشمار میرود. رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش با تشریح اقدامات این وزارتخانه برای تداوم آموزش در شرایط جنگ رمضان گفت: در مجموع سه اقدام مهم پیش از آغاز جنگ انجام شد؛ نخست تهیه و ضبط محتوای آموزشی کتابهای درسی، دوم راهاندازی مدرسه تلویزیونی و سوم فراهمسازی بسترهای لازم برای تداوم آموزش در فضای مجازی.
وی یکی از نخستین اقدامات را تدریس تمام محتوای کتابهای درسی دوره ابتدایی را که باید توسط معلمان برتر کشور ضبط شود، دانست و افزود: این کار به صورت مشارکتی و با همکاری معلمان استانهای مختلف انجام شد و پس از نظارت و ارزیابی کیفیت، در بستر «شاد» بارگذاری شد. خوشبختانه با برنامهریزیهای انجامشده و پیگیریهای مستمر همکاران ما در مدارس، بهطور میانگین حدود ۹۷ درصد از دانشآموزان توانستند بهصورت مستمر در بستر فضای مجازی یا سایر شیوههای آموزشی حضور داشته باشند و فرآیند یادگیری خود را ادامه دهند.
نبض ثبتنام در «بینا»
ثبتنام دانشآموزان هر سال یکی از مهمترین و پرمراجعهترین فرآیندهای نظام آموزشی کشور بهشمار میرود؛ فرآیندی که علاوه بر خانوادهها، مدیران مدارس و مسئولان آموزشوپرورش را نیز درگیر میکند. حکیمزاده با اشاره به روند ثبتنام دانشآموزان اظهار کرد: فرآیند ثبتنام با جدیت در حال پیگیری است و بهصورت روزانه مورد رصد و پایش قرار میگیرد. براساس آخرین آمار، از مجموع یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ کودک ششساله، تاکنون ثبتنام ۷۳۴ هزار و ۵۰۸ نفر در سامانه نهایی شده است.
وی در ادامه با معرفی سامانه یکپارچه بینا، گفت: این سامانه بهتازگی رونمایی شده و امکان رصد تمامی مراحل ثبتنام، تعداد ثبتنامهای انجامشده، موارد موجود در کارتابل مدیران و همچنین آمار تفکیکی مناطق را فراهم میکند. اطلاعات این سامانه بهصورت لحظهای در اختیار ما قرار میگیرد و بر همین اساس در صورت نیاز، بازخوردهای لازم برای مداخله و راهبری بهتر به همکاران ارائه میشود.
1314 تخلف از ثبتنام
ثبتنام دانشآموزان هر سال با وجود تاکیدهای مکرر بر رایگان بودن آموزش در مدارس دولتی، همچنان با گلایههایی درباره دریافت مبالغ غیرمجاز و هزینههای خارج از ضوابط همراه است.
رضا روستایی، مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزشوپرورش در پاسخ به سؤال جامجم درباره دریافت وجه اجباری در زمان ثبتنام و اینکه زمان استاندارد رسیدگی به شکایت یک خانواده از لحظه ثبت شکایت تا صدور رای چقدر است، گفت: در صورتی که خانوادهای شکایت خود را در سامانه پاسخگویی به شکایات وزارت آموزشوپرورش ثبت کند و هویت وی برای ما مشخص باشد، موظف هستیم ظرف هفت روز به آن پاسخ دهیم. البته صدور رای مستلزم طی شدن مراحل اداری، ازجمله ارجاع به هیأتهای رسیدگی به تخلفات و بررسی پرونده است. با این حال، بخش بازرسی و نظارت ما ظرف هفت روز اقدامات اولیه و بررسیهای لازم را انجام میدهد.
وی همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا تاکنون مدیری به دلیل این تخلفات و شکایات از سمت خود عزل شده است، ادامه داد: بله، چنین مواردی وجود داشته است. هیاتهای رسیدگی به تخلفات در استانها رای صادر میکنند. در حال حاضر نمیتوانم آمار دقیقی در این خصوص ارائه دهم اما قطعا در این آرا، عزل مدیریت و کسر از حقوق صادر شده است. آمار دقیق را میتوان از همکاران بخش تخلفات دریافت کرد.
روستایی با اشاره به نتایج نظرسنجی ثبتنام اظهار کرد: تاکنون حدود ۱۰ هزار نفر در نظرسنجی ثبتنام ما شرکت کردهاند. در شاخص دریافت مبالغ غیرمجاز، از میان این ۱۰ هزار نفر، 1314 نفر اعلام کردهاند که مدرسه از آنها مبالغ غیرمجاز دریافت کرده است. ما خود را موظف میدانیم که این موارد را پیگیری کنیم.
وی در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه آیا خانوادهها میتوانند روند رسیدگی به شکایت خود را بهصورت برخط مشاهده کنند، عنوان کرد: از طریق پیامرسان بله و همچنین اپلیکیشن شاد، در صورتی که فرد شکایتی را ثبت کند و اجازه اطلاعرسانی این کار را بدهد، روند رسیدگی از طریق این دو سامانه به وی داده خواهد شد.
شهریه اجباری، ممنوع
همزمان با آغاز فصل ثبتنام دانشآموزان، یکی از مهمترین مطالبات خانوادهها رعایت قوانین مربوط به ثبتنام و جلوگیری از دریافت هرگونه وجه خارج از ضوابط تعیین شده است. روستایی با تاکید بر ممنوعیت دریافت هرگونه وجه در زمان ثبتنام دانشآموزان، اظهار کرد: مدیران مدارس تحت هیچ شرایطی مجاز به دریافت هزینه از دانشآموزان و اولیای آنان در فرآیند ثبتنام نیستند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، مطابق ضوابط قانونی و اداری با افراد متخلف برخورد خواهد شد.
وی همچنین بر ضرورت تشکیل و فعالسازی تیمهای نظارتی و بازرسی در ادارات آموزشوپرورش تاکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت ناظران و بازرسان برای بازدیدهای مستمر از مدارس و نظارت بر روند ثبتنام ضروری است. همچنین لازم است برای این افراد دورههای آموزشی و جلسات توجیهی برگزار شود.
مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزشوپرورش با اشاره به آمار شکایات ثبتشده در این حوزه افزود: با وجود اینکه ثبتنام رسمی دانشآموزان دورههای متوسطه اول و دوم از ابتدای تیرماه آغاز میشود، تاکنون حدود ۸۰ شکایت با موضوع دریافت وجه هنگام ثبتنام در سامانههای مربوطه به ثبت رسیده است.
شکایتها روی خط «فواد»
افزایش سرعت پاسخگویی به مطالبات و شکایات مردمی، یکی از مهم ترین شاخصهای ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی بهشمار میرود. روستایی با اشاره به راهاندازی سامانه «فواد» از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور تایید کرد: این سامانه حدود ۲۵ روز پیش با هدف رسیدگی فوری به گلایههای مردمی راهاندازی شد و هشت محور مشخص ازجمله عدم حضور کارکنان در محل کار، پاسخگو نبودن به تماسهای تلفنی، اتلاف منابع و موکول کردن امور به روزهای بعد را پوشش میدهد.
وی افزود: براساس ضوابط تعیینشده، دستگاههای اجرایی موظف هستند شکایات ثبتشده در این هشت محور را در کمتر از سه ساعت بررسی و پاسخ دهند. چنانچه موضوع شکایت خارج از این محورهای هشتگانه باشد، به متقاضی اطلاعرسانی میشود تا از طریق سایر سامانههای پاسخگویی، موضوع خود را پیگیری کند.